Szkolenia z zakresu głuchoniewidzenia pomagają zrozumieć, jak funkcjonują osoby głuchoniewidome, jak się z nimi komunikować i jak przygotować usługi, informacje oraz wsparcie w sposób bardziej dostępny i zrozumiały. To propozycja dla instytucji, organizacji, szkół, uczelni, placówek pomocowych, zespołów obsługi oraz osób, które zawodowo lub społecznie spotykają osoby głuchoniewidome.
Głuchoniewidzenie nie jest prostą sumą niepełnosprawności wzroku i słuchu. To odrębny sposób funkcjonowania, w którym dostęp do informacji, komunikacji, przestrzeni i relacji społecznych wymaga szczególnej uważności oraz dobrze dobranych form wsparcia.
Fundacja Transgresja prowadzi szkolenia oparte na doświadczeniu osób głuchoniewidomych, praktyce pracy społecznej i eksperckiej oraz wieloletnim zaangażowaniu w działania na rzecz dostępności. Zakres szkolenia dopasowujemy do grupy uczestników, rodzaju instytucji i sytuacji, z którymi odbiorcy spotykają się w codziennej pracy.
Spis treści:
Dlaczego warto uczyć się o głuchoniewidzeniu
Osoby głuchoniewidome często pozostają niewidoczne w systemie usług, edukacji, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, kultury i administracji. Ich potrzeby bywają mylone z potrzebami osób niewidomych albo osób niesłyszących, choć głuchoniewidzenie wymaga osobnego podejścia do komunikacji, orientacji w przestrzeni, dostępu do informacji i organizacji wsparcia.
Szkolenie pomaga lepiej rozumieć codzienne sytuacje, w których osoba głuchoniewidoma może napotkać barierę: brak dostępnej informacji, zbyt szybki sposób komunikacji, brak możliwości potwierdzenia ustaleń, trudność w samodzielnym poruszaniu się albo zależność od przypadkowej pomocy.
Celem szkolenia jest praktyczne przygotowanie uczestników do kontaktu z osobami głuchoniewidomymi. Nie chodzi wyłącznie o poznanie definicji, lecz o zrozumienie, jak zapytać o potrzeby, jak przekazać informację, jak zaproponować wsparcie i jak nie naruszać samodzielności osoby głuchoniewidomej.
Dla kogo są szkolenia z zakresu głuchoniewidzenia
Szkolenia kierujemy do osób i zespołów, które chcą lepiej rozumieć głuchoniewidzenie oraz przygotować się do kontaktu z osobami głuchoniewidomymi w pracy zawodowej, społecznej lub edukacyjnej.
- pracowników instytucji publicznych i organizacji społecznych,
- pracowników pomocy społecznej, usług asystenckich i środowiskowych,
- nauczycieli, pedagogów, psychologów i pracowników placówek edukacyjnych,
- pracowników uczelni, bibliotek, instytucji kultury i punktów obsługi,
- koordynatorów dostępności i osób odpowiedzialnych za dostępność usług,
- pracowników ochrony zdrowia, administracji, transportu i obsługi klienta,
- tłumaczy języka migowego, asystentów, wolontariuszy i osób wspierających,
- osób, które mają w rodzinie, otoczeniu zawodowym lub społecznym osobę głuchoniewidomą,
- zespołów, które chcą przygotować własne procedury kontaktu i wsparcia osób głuchoniewidomych.
Szkolenie może mieć charakter podstawowy albo specjalistyczny. Może być przygotowane dla osób, które po raz pierwszy spotykają się z tematem głuchoniewidzenia, albo dla zespołów, które mają już doświadczenie i potrzebują pogłębienia konkretnych zagadnień.
Czego uczą szkolenia
Podczas szkolenia uczestnicy poznają głuchoniewidzenie z perspektywy praktycznej. Uczą się, jakie znaczenie ma jednoczesne ograniczenie wzroku i słuchu, jak wpływa ono na komunikację, samodzielność, orientację w przestrzeni, dostęp do informacji i korzystanie z usług.
- poznają podstawowe informacje o głuchoniewidzeniu i różnych sposobach funkcjonowania osób głuchoniewidomych,
- uczą się odróżniać głuchoniewidzenie od samej niepełnosprawności wzroku albo samej niepełnosprawności słuchu,
- dowiadują się, jak komunikować się spokojnie, jasno i z poszanowaniem decyzji osoby głuchoniewidomej,
- poznają przykładowe sposoby komunikacji, w tym komunikację dotykową i korzystanie z pomocy osoby wspierającej,
- uczą się, jak zaproponować pomoc bez narzucania jej drugiej osobie,
- dowiadują się, jak przygotować informację, przestrzeń lub usługę w sposób bardziej zrozumiały i przewidywalny,
- poznają najczęstsze błędy w kontakcie z osobami głuchoniewidomymi i sposoby ich unikania,
- lepiej rozumieją rolę tłumacza-przewodnika, asystenta, przewodnika, rodziny lub innej osoby wspierającej.
Przykładowy zakres szkolenia
Program szkolenia ustalamy indywidualnie. Zakres może obejmować podstawową wiedzę o głuchoniewidzeniu, praktyczne zasady komunikacji, analizę sytuacji z codziennej pracy albo przygotowanie zespołu do obsługi osób głuchoniewidomych w konkretnej instytucji.
Podstawowa wiedza o głuchoniewidzeniu
- czym jest głuchoniewidzenie i dlaczego wymaga osobnego podejścia,
- różne stopnie i formy jednoczesnego ograniczenia wzroku i słuchu,
- wpływ głuchoniewidzenia na dostęp do informacji, komunikację i samodzielność,
- najczęstsze bariery napotykane przez osoby głuchoniewidome,
- rola otoczenia, instytucji i dobrze zorganizowanego wsparcia.
Komunikacja z osobą głuchoniewidomą
- jak rozpocząć kontakt z osobą głuchoniewidomą,
- jak zapytać o preferowany sposób komunikacji,
- jak przekazywać informacje spokojnie, jasno i jednoznacznie,
- jak upewnić się, że komunikat został zrozumiany,
- jak współpracować z tłumaczem-przewodnikiem, asystentem lub osobą wspierającą,
- czego unikać w bezpośrednim kontakcie z osobą głuchoniewidomą.
Dostępność usług i codzienne wsparcie
- jak przygotować miejsce, usługę lub wydarzenie z myślą o osobach głuchoniewidomych,
- jak organizować informację w sposób przewidywalny i możliwy do potwierdzenia,
- jak wspierać osobę głuchoniewidomą w przemieszczaniu się i orientacji w przestrzeni,
- jak reagować w sytuacjach nietypowych, stresujących albo wymagających więcej czasu,
- jak tworzyć prostsze procedury kontaktu, zgłaszania potrzeb i udzielania wsparcia,
- jak budować standard obsługi, który nie zależy wyłącznie od dobrej woli pojedynczego pracownika.
Alfabet Lorma, SKOGN i komunikacja dotykowa
W zależności od potrzeb grupy szkolenie może obejmować również wprowadzenie do alfabetu Lorma, SKOGN oraz innych sposobów komunikacji wykorzystywanych przez osoby głuchoniewidome. Zakres tej części ustalamy indywidualnie, ponieważ nie każda grupa potrzebuje nauki konkretnego systemu komunikacji. W wielu sytuacjach równie ważne jest zrozumienie zasad kontaktu, sposobu pytania o potrzeby oraz współpracy z osobą wspierającą, asystentem lub tłumaczem-przewodnikiem.
Alfabet Lorma polega na przekazywaniu liter przez dotyk, najczęściej przez kreślenie linii lub stawianie punktów na dłoni drugiej osoby. Może być przydatny w bezpośredniej komunikacji z osobą głuchoniewidomą, jeżeli dana osoba zna tę metodę i chce z niej korzystać.
SKOGN to sposoby komunikowania się osób głuchoniewidomych. W praktyce oznacza to dobór takiej formy przekazu, która odpowiada możliwościom konkretnej osoby, jej doświadczeniu, sposobowi porozumiewania się i sytuacji, w której odbywa się kontakt.
Podczas szkolenia uczestnicy mogą poznać podstawy komunikacji dotykowej, przećwiczyć proste komunikaty oraz zrozumieć, kiedy alfabet Lorma, daktylografia, alfabet Braille’a odbierany dotykiem, mowa werbalna, język migowy odbierany wzrokowo lub dotykowo albo wsparcie osoby pośredniczącej mogą być właściwym rozwiązaniem.
- podstawy alfabetu Lorma i komunikacji dotykowej,
- wprowadzenie do SKOGN i różnych sposobów komunikacji z osobami głuchoniewidomymi,
- zasady spokojnego rozpoczynania kontaktu z osobą głuchoniewidomą,
- dobór sposobu komunikacji do konkretnej osoby i sytuacji,
- współpraca z tłumaczem-przewodnikiem, asystentem lub osobą wspierającą,
- ćwiczenie prostych komunikatów w bezpośrednim kontakcie,
- opisywanie przestrzeni, drogi, przedmiotów i sytuacji w sposób zrozumiały dla osoby głuchoniewidomej.
Osoby zainteresowane mogą skorzystać także z materiału filmowego: Nauka alfabetu Lorma na kanale YouTube Fundacji Transgresja.
Praktyczne sytuacje omawiane podczas szkolenia
Szkolenie może obejmować analizę sytuacji, które pojawiają się w codziennym kontakcie z osobami głuchoniewidomymi. Dzięki temu uczestnicy nie uczą się wyłącznie pojęć, ale sposobu myślenia i reagowania.
- osoba głuchoniewidoma przychodzi do urzędu, punktu obsługi, sklepu, biblioteki, szkoły, placówki medycznej albo instytucji kultury,
- pracownik nie wie, jak rozpocząć kontakt i jak zapytać o preferowany sposób komunikacji,
- osoba potrzebuje spokojnego przekazania informacji, potwierdzenia ustaleń albo zapisania najważniejszych danych,
- konieczne jest opisanie przestrzeni, drogi, miejsca spotkania, dokumentu, przedmiotu albo zmiany organizacyjnej,
- kontakt odbywa się z udziałem tłumacza-przewodnika, asystenta, członka rodziny lub innej osoby wspierającej,
- osoba głuchoniewidoma potrzebuje wsparcia w przemieszczaniu się, ale jednocześnie chce zachować możliwie dużą samodzielność,
- zespół chce przygotować prostsze zasady obsługi, aby podobne sytuacje nie zależały od przypadku.
Przykładowe tematy szkoleń
W zależności od potrzeb odbiorcy szkolenie może dotyczyć jednego wybranego tematu albo łączyć kilka obszarów.
- wprowadzenie do głuchoniewidzenia,
- komunikacja z osobami głuchoniewidomymi,
- alfabet Lorma w praktyce,
- SKOGN, czyli sposoby komunikowania się osób głuchoniewidomych,
- obsługa osób głuchoniewidomych w instytucjach publicznych,
- dostępność informacji i usług dla osób głuchoniewidomych,
- wsparcie osób głuchoniewidomych w edukacji, pomocy społecznej, kulturze lub administracji,
- rola tłumacza-przewodnika, asystenta i osoby wspierającej,
- najczęstsze bariery systemowe i organizacyjne dotyczące osób głuchoniewidomych,
- praktyczne sytuacje kontaktu z osobą głuchoniewidomą.
Kto prowadzi szkolenia
Szkolenia prowadzą osoby doświadczone w pracy edukacyjnej, społecznej i eksperckiej, w tym osoby głuchoniewidome. Dzięki temu szkolenie nie opiera się wyłącznie na opisie potrzeb, ale także na bezpośrednim doświadczeniu, praktyce komunikacji i znajomości realnych barier, z którymi osoby głuchoniewidome spotykają się w codziennym życiu.
Fundacja Transgresja łączy perspektywę osób głuchoniewidomych z doświadczeniem w działaniach rzeczniczych, szkoleniowych i konsultacyjnych. W zależności od zakresu tematu do współpracy możemy zaprosić również zewnętrznych specjalistów.
Forma i czas trwania szkolenia
Szkolenie może mieć formę wykładową, warsztatową, konsultacyjno-szkoleniową albo mieszaną. Dobór formy zależy od celu spotkania, liczby uczestników, poziomu zaawansowania grupy i rodzaju instytucji.
Krótki moduł wprowadzający może obejmować podstawy głuchoniewidzenia, zasady kontaktu i najważniejsze wskazówki praktyczne. Moduł poświęcony alfabetowi Lorma może mieć charakter krótszego warsztatu. Szersze szkolenie z zakresu SKOGN wymaga dłuższej pracy, ponieważ obejmuje różne sposoby komunikacji, ćwiczenia praktyczne i analizę codziennych sytuacji.
Szkolenia mogą być realizowane stacjonarnie, a wybrane tematy także online, jeżeli taka forma pozwala zachować jakość komunikacji i pracy z uczestnikami. Zakres, czas trwania i poziom szczegółowości ustalamy indywidualnie.
Zapytaj o szkolenie
Jeżeli chcą Państwo przygotować szkolenie z zakresu głuchoniewidzenia dla swojej instytucji, organizacji lub zespołu, prosimy o kontakt. W rozmowie ustalimy temat, grupę odbiorców, formę szkolenia oraz zakres najlepiej dopasowany do Państwa potrzeb.
- Telefon: 720 321 321
- e-mail: biuro@transgresja.org.pl