Fundacja Transgresja powstała w 2017 roku z inicjatywy Krzysztofa Wostala, osoby głuchoniewidomej, przy wsparciu Agnieszki Majnusz, tłumaczki i przewodniczki osób głuchoniewidomych. Od początku była tworzona z potrzeby zmiany sposobu myślenia o niepełnosprawnościach sensorycznych oraz o miejscu, jakie osoby z tym doświadczeniem zajmują w społeczeństwie.
Pierwsze lata działalności Fundacji były czasem bardzo intensywnej, bezpośredniej pracy z ludźmi. Warsztaty, spotkania, wyjazdy, wydarzenia edukacyjne i kulturalne, działania w szkołach, instytucjach i organizacjach. Był to okres budowania relacji, zaufania i wspólnoty doświadczeń. Dla wielu osób były to ważne, czasem przełomowe momenty. Dla Fundacji był to czas uczenia się, słuchania i sprawdzania, jak bardzo rzeczywistość odbiega od deklaracji o równości i dostępności.
Te działania miały sens. Pokazywały osoby z niepełnosprawnościami sensorycznymi jako aktywne, sprawcze i obecne w życiu społecznym. Jednocześnie coraz wyraźniej odsłaniały skalę barier, które nie wynikają z indywidualnych ograniczeń, lecz z decyzji systemowych, braku rozpoznania potrzeb i utrwalonych schematów myślenia. Z biegiem czasu stawało się jasne, że nawet najlepsze warsztaty, spotkania czy wydarzenia nie są w stanie trwale zmienić warunków życia, jeśli system pozostaje ten sam.
Ten moment był trudny. Towarzyszyło mu zmęczenie formą działań, które choć wartościowe, nie dawały poczucia długofalowej zmiany. Była w nim także nostalgia za bliskością, wspólnotą i energią tamtych lat. Fundacja nie odcina się od tego etapu. Traktuje go jako ważną część swojej historii i doświadczenie, bez którego nie byłoby dzisiejszego kierunku.
Z czasem forma działania Fundacji Transgresja uległa zmianie, nie zmienił się jednak jej sens. Obecnie Fundacja funkcjonuje w bardziej skoncentrowanym modelu, w którym kluczową rolę w działaniach rzeczniczych, eksperckich i publicznych pełni jej założyciel. Jednocześnie Fundacja współpracuje z gronem zaangażowanych osób wspierających działania komunikacyjne, organizacyjne i merytoryczne. Choć zespół ten nie jest liczny, jego obecność ma realne znaczenie dla ciągłości i jakości podejmowanych działań.
Fundacja nie prowadzi dziś klasycznych projektów warsztatowych ani cyklicznych działań aktywizujących. Obszarem, w którym pozostaje aktywna i skuteczna, jest rzecznictwo. Rozumiemy je jako udział w konsultacjach społecznych, przygotowywanie ekspertyz, analizę barier dostępności oraz reprezentowanie perspektywy osób głuchoniewidomych w przestrzeni publicznej. Współpracujemy z instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i mediami, dzieląc się wiedzą, doświadczeniem i konkretnymi rekomendacjami.
Choć działamy dziś inaczej niż kiedyś, nie przestajemy być obecni tam, gdzie ważą się sprawy dostępności, równego traktowania i realnych warunków życia osób głuchoniewidomych. Perspektywa osób głuchoniewidomych pozostaje dla nas punktem odniesienia. Zmieniły się narzędzia i forma działania, lecz odpowiedzialność za zabieranie głosu pozostała taka sama.
Fundacja Transgresja to organizacja, która przeszła własną drogę. Bez wypierania przeszłości, bez idealizowania jej, ale też bez udawania, że nic się nie zmieniło. To droga od bliskości i działania tu i teraz do rzecznictwa i pracy nad zmianą, która ma trwać dłużej niż jedno wydarzenie.